De val van het licht

Het is nacht als we landen in Dubai.

Gate C27. We stappen uit, lopen de route naar de controle, rugzakken door de scan, verder.

Op het grote scherm vinden we de laatste bestemming: Amsterdam, gate B31.

Aan de andere kant van de terminal — het uiterste punt van een eindeloze hal.

Gerard heeft moeite met lopen, dus charter ik een wagen.

We rijden minutenlang door het stalen binnenland van deze luchthaven,

langs slapende reizigers, glimmende etalages, een zee van licht.

Na een kwartier arriveren we bij de juiste gate.

Nog één keer paspoort tonen, nog één controle, nog één wachtruimte.

En dan is het zover.

Het laatste vliegtuig.

We zitten voorin, stoelen snel gevonden.

Naast mij een meisje van elf, Julia, uit Keulen.

Met haar vader op reis geweest naar Bali.

We praten in het Duits, korte zinnen, kleine glimlachen.

Ze valt in slaap tegen mijn schouder.

Ik word haar kussen.

Drie films later breekt de ochtend aan.

De kapitein — een Nederlander — meldt het weer.

Twintig graden kouder, regen, wind.

Welkom thuis.

We landen, één minuut voor schema.

We verlaten het vliegtuig, verdoofd, alsof er niets te voelen valt.

Douane, bagagehal.

De koffers met hoezen wekken glimlachen, zelfs gelach.

Een laatste check, schuifdeuren open.

Jelle staat al te wachten, kijkt net de verkeerde kant op.

Geen foto van het moment, maar wel een warme omhelzing.

We lopen door de regen naar de auto.

In mijn tropenkleding, misplaatst in dit grauwe klimaat.

Een thuiskomst kan niet rauwer zijn.

De auto rolt de A1 op.

Mijn gedachten dwalen naar de reis:

de ontmoetingen, de warmte, de gesprekken die alles overbrugden —

kleur, taal, geloof, afkomst.

De lach van onbekenden die vrienden werden.

De menselijkheid die vanzelfsprekend leek.

En dan, abrupt, word ik teruggeslingerd in de werkelijkheid.

Ik kijk uit het raam en zie de vlaggen — ondersteboven.

Een billboard: Stem Forum voor Democratie.

Daarachter een lichtzuil: De BBB levert.

Het snijdt.

Eén oogopslag, en ik weet weer in welk land ik woon.

31 dagen ondergedompeld in openheid,

33.000 kilometer gereisd,

en nu terug in een natie die zichzelf opsluit in angst.

“Eigen volk eerst.”

Een klaagzang, geen overtuiging.

Een echo van iets wat ik dacht dat we hadden overwonnen.

Wat is dit voor land dat zegt mijn thuis te zijn?

Tijdens de reis zei ik beleefd: I’m from the Netherlands.

Maar nu, terug in deze auto, kijkend naar de horizon van mijn eigen land,

voel ik vooral vervreemding.

Een grotere afstand dan die tussen Bali en Schiphol.

Zutphen komt in zicht.

Half elf.

De straat, het huis, Inge aan de deur, honden blaffend van vreugde.

Gerard verdwijnt in zijn woning.

Binnen deel ik cadeautjes uit, drink koffie, praat veel maar zeg weinig.

Rond half één val ik op bed — voor twee uurtjes, dacht ik.

Het werden er vijf.

In mijn hoofd gonst nog het geluid van de Indische zee.

De warmte van gezichten die ik niet vergeet.

De rust van een land waar men elkaar nog groet.

Ik zak weg in diep zwart.

Gedachten lossen op in rook.

Vrede in mijn hoofd, terug bij mijn geliefden,

en de trouwe viervoeters die niets hoeven te begrijpen.

Ik slaap.