– Candidasa: Het jaar van de gordel van smaragd

6.15 uur. De dag begint in stilte. Ik word wakker, douche, stop de laatste spullen in mijn rugzak. Daarna zit ik nog een half uur op het balkon en zie de zon langzaam over de zee kruipen. Alles ademt rust. De nacht was goed; de kamer koel, de lucht zacht. Voor het eerst deze reis kroop ik onder het dekbed — een klein, huiselijk geluk.

Beneden in de homestay is het nog stil. Ik zit al aan een tafel bij de receptie en zie de eerste personeelsleden binnendruppelen. Ik bestel ontbijt voor twee, zodat we straks rustig kunnen eten. De medewerker kijkt wat vreemd op als ik nasi goreng bestel. Ontbijt? Nu al? Het is tien over zes als ik op Gerards deur klop. De eerste keer blijft het stil, bij de tweede hoor ik iets van leven. Even later komt hij naar buiten.

Hij heeft geen trek. Ik zeg dat hij toch iets moet eten — er wachten twee boottochten. Zelf eet ik met smaak mijn nasi goreng, drink mijn gemberthee tot de laatste slok. Gerard worstelt met een gebakken ei, de rijst blijft onaangeroerd. Nauwelijks is mijn bord leeg of de chauffeur staat al klaar. We vertrekken. Halverwege de rit zegt Gerard ineens: “Mijn medicatie!” We draaien om. Zijn pillen liggen nog in de koelkast van de homestay.

Even later doen we de rit opnieuw. In de haven krijgen we labels voor de rugzakken, stickers op de kleding. We waden door het water naar een kleine boot, varen naar een ponton tussen Nusa Ceningan en Nusa Lembongan. Ceningan slaan we over — te kort verblijf. Het is het stille zusje van Lembongan, tussen haar en Nusa Penida in.

Niet veel later legt de fastboat aan. Binnen vijfenveertig minuten bereiken we Padang Bay. Komang reageert niet, hij zou ons ophalen. Na een paar vruchteloze belpogingen nemen we een taxi. Even later rijden we Candidasa binnen. Kelapa Mas Homestay. Thuiskomen in mijn favoriete tuin.

Gerard loopt meteen door naar zijn appartement, achter het personeel aan, zonder een woord. Hij heeft rust nodig, zegt hij later via het raam. Fysiek, misschien ook innerlijk herstel. Ik laat hem.

De middag glijdt rustig voorbij. Ik praat met een Deens stel dat hier al jaren komt — net als ik. We zijn verbaasd elkaar nooit eerder te hebben ontmoet. De wereld is klein, maar tijd maakt haar soms groter dan ze is.

Op mijn kamer, plaats ik de stekkerdoos die ik half gekscherend ‘het commandocentrum’ noem in het stopcontact, laad ik mijn telefoon weer eens op. Dat ding is moe geworden van deze reis. Te vaak leeg op momenten dat ik hem nodig heb. Toch wil ik hem niet kwijt; hij is vertrouwd.

Later wandel ik naar de nieuwe coffeeshop op het terrein — ooit een rommelruimte aan de straatzijde. Ik bestel een koud glas melk en een karamel latte. Net daarvoor ontmoette ik eindelijk Komang. Zijn scooter was vanmorgen aangereden op weg naar zijn werk. Vandaar de radiostilte. De begroeting is warm, vol knuffels en oprechte lach. Zijn neven, die de homestay runnen, voegen zich erbij. Alles is vernieuwd: bestrating, appartementen, personeel. Alleen de ziel van de plek bleef onveranderd. Dertig jaar rust, elke steen nog steeds trouw aan de tijd.

’s Avonds eet ik bij de homestay. Terwijl de zon langzaam zakt, neem ik plaats aan een tafel aan zee. Aan de tafel naast me zit een vrouw alleen. We raken in gesprek. Lise, zestig, uit Zuid-Afrika. Er is direct herkenning — niet in herkomst, maar in toon. Ze vertelt over verlies. Haar overleden man kwam uit Apeldoorn, verhuisde als kind naar de rainbow nation. Hoe klein kan de wereld zijn. Ons gesprek is kort maar diep, alsof twee continenten elkaar even raken. Ik zie in haar een vrijgevochten mens, belichaming van een land dat verdeeld is in zijn diversiteit, maar verbonden in zijn hart.

Even later ontmoet ik Ayu opnieuw, een jonge vrouw die hier pas een half jaar werkt. Zij ís Kelapa Mas: gastvrijheid met hoofdletter G. De rest van het personeel blijft wat afstandelijk — beleefd, maar niet echt nieuwsgierig. Functioneel Engels, weinig contact. De nieuwe generatie spreekt, maar luistert niet meer zoals vroeger.

Als de avond valt, praat ik nog met de Denen. Ze hadden delen van mijn gesprek met Lise opgevangen, al overstemde het ruisen van de golven veel. We lachen om dat beeld: zinnen die halverwege verdrinken in het geluid van de zee. Ik eet mijn dessert — vijf soorten fruit met yoghurt en honing — en voel me rustig en rijk.

Vandaag was een dag van ontmoetingen met voorbijgangers die toch bleven hangen: de Denen, de Zuid-Afrikaanse, de Balinese vrienden. Elk van hen een echo van wat reizen voor mij is: een serie toevallige kruisingen die je achteraf pas begrijpt.

Gerard blijft op zijn kamer. Dat is goed. Iedereen reist anders, ook binnen dezelfde reis. De gordel van smaragd is prachtig, maar soms ook overweldigend. De hitte, de chaos, de diepte. Ze dwingt tot stilstaan.

Ik trek me terug in mijn kamer. Schrijf de dag van me af. Buiten ruist de zee alsof ze het laatste woord heeft.

“Sommige reizen maak je om te vertrekken,

andere om te begrijpen waarom je ooit vertrok.”