De cirkel sluit zich langzaam

6.45 uur. De wekker gaat.
Uit bed, douche, aankleden. Toch blijf ik nog tot kwart voor acht op mijn kamer. Dan loop ik over het terrein van Yulia 2, van kamer 10, beneden in het andere gebouw. Langs de grote Boeddha naar het restaurant. Gerard zit er al. Indah heeft de bloemen gebracht.
Ontbijt: het vaste recept — nasi goreng, fruit, gemberthee, en zoals altijd: veel sambal.

We spelen een potje Skip-Bo om de tijd te doden. Rond negen uur stap ik op de motor, richting Pantai Segara Ayu. Daar wil ik een kleine ceremonie houden. Van de instanties mag ik geen as uitstrooien, maar een lokale visser wil me wel meenemen. We varen naar de plek die ik aanwijs — dezelfde plek waar ik mijn vader in 2012 en mijn moeder vorig jaar heb uitgestrooid.

Vandaag is het voor Toja.
De vriendin van mijn moeder die kort na haar overleed.

Op zee leg ik bloemen neer, strooi een beetje as uit, en laat daarna het strooiboeket op het water drijven. Zoals het hier hoort. Ik maak foto’s, een korte video, zodat haar familie dit later kan terugzien.
De zee is kalm. De lucht zacht.

Terug op de kamer neem ik een douche — de boot in en uit betekent: voeten in zee.
Schone kleding aan; de warmte is drukkend, de wind nauwelijks voelbaar.
Met de motor rij ik van afspraak naar afspraak. Lunch bij Ketut van She Café, even langs bij Komang — Rama — om zijn nieuwe zaak te bekijken. Hij vertelt dat hij over een maand weer verhuist, bijna terug naar dezelfde plek van voor de verbouwing. Tussendoor koop ik nog wat cadeautjes voor thuis.

Wat me vandaag raakt, is het verhaal van de kok bij Billy’s. Hij was al twee dagen stil.
Vandaag hoorde ik waarom: zijn baby ligt ziek. Vorige maand had ik hem nog gefeliciteerd met de geboorte. De verzekering dekt de medische kosten niet; hij moet zelf een miljoen roepiah bijleggen. Zijn collega’s helpen, maar het is te veel.
Ik besluit het bedrag te pinnen en aan hem te geven.
Zelden zo’n ontroering gezien. Zijn dankbaarheid was groter dan woorden toelaten. Soms is iets goeds doen eenvoudiger dan denken.

De zon zakt. De schemer valt.
Het is rustig op straat, voor zover Sanur ooit rustig is.
Half zeven. Ik zit op de bank bij Billy’s, wachtend op Komangs gezin. Gerard hoop ik ook nog te zien — vanmorgen hebben we elkaar kort gesproken.
Mijn dessert, black rice pudding, wordt geserveerd. Van sommige dingen word je stil en blij tegelijk.

Even na zevenen komen ze binnen.
Komang, Juniie, de kinderen, en ook Putu, die er vorige maand niet bij kon zijn. Ze bedankt me voor het cadeau van toen. Ze spreekt nauwelijks Engels, is verlegen, maar haar glimlach zegt genoeg. Kadek is stil, Nyoman — de jongste — één en al energie. We praten bij, lachen, delen verhalen. Rond half acht laat ik wat drinken brengen en loop even naar Gerards kamer. Hij roept iets terug en even later voegt hij zich bij ons.

We eten samen bij Forketta, een Italiaans restaurant tegenover Billy’s.
Iedereen kiest iets anders. De sfeer is ontspannen, bijna huiselijk.
Als Gerard klaar is met eten, vertrekt hij. Energie sparen voor morgen.
Wij blijven nog even.

Dan een bericht van Eka: ze is aangekomen.
Even later voegt ze zich bij ons. Na het eten gaan we samen terug naar Billy’s. We maken foto’s, lachen, en nemen afscheid van Komangs gezin. Komang zie ik morgenochtend nog voor de koffie.

Met Eka praat ik verder. Ze heeft de papieren bij zich, nog niet gestempeld.
Ik lees alles door en geef mijn goedkeuring. Morgen wordt het afgerond, belooft ze.
Als het goed is, ga ik naar huis met een akte waar de notaris iets mee kan — al wil ik het eerst aan de bank voorleggen. De Nederlandse notaris heeft tot nu toe weinig gedaan.

Eka vertrekt.
Ik haal nog wat te drinken voor op de kamer en tik dit verhaal.

Mijn gedachten fladderen tussen hoop en onrust.
Is dit het?
Waarom kon de Nederlandse notaris dit niet regelen?
Ze vragen ruim 1400 euro om iets in orde te maken
wat iemand hier in stilte al bijna heeft gedaan.

De reis nadert zijn einde.
Nog een nacht, nog een dag.
De cirkel sluit zich langzaam.

Morgen.